Veri bilimi ve analitiği, kökenlerini istatistik, matematik ve bilgisayar biliminden alan disiplinler arası bir alandır. İlk olarak 20. yüzyılın başlarında istatistiksel yöntemlerin bilimsel araştırmalarda kullanılmaya başlanmasıyla temelleri atılmıştır. 1940’lı ve 1950’li yıllarda bilgisayarların geliştirilmesi, verilerin daha hızlı işlenmesini mümkün kılmış ve veri analizi yeni bir boyut kazanmıştır. 1960’lı ve 1970’li yıllarda veritabanı sistemlerinin ortaya çıkması, 1980’li yıllarda karar destek sistemleri ve yapay zekâ çalışmaları, veriyle ilgili analizlerin sistematik hale gelmesini sağlamıştır.

 1990’lı yıllarda “veri madenciliği” kavramının ortaya çıkmasıyla, büyük veri kümelerinden anlamlı bilgi elde etme süreci bilimsel bir alan olarak ele alınmaya başlanmıştır. 2000’li yıllardan sonra internet, sosyal medya, mobil teknolojiler ve dijital sistemlerin yaygınlaşmasıyla ortaya çıkan büyük veri (big data), veri bilimi ve analitiğini bağımsız bir disiplin haline getirmiştir. Bu süreçte veri bilimi; veri toplama, temizleme, analiz etme, modelleme ve sonuçları yorumlama aşamalarını kapsayan, istatistiksel analiz ile makine öğrenmesi ve yapay zekâ yöntemlerini birleştiren bir alan olarak gelişmiştir.

 Türkiye’de veri bilimi ve analitiği alanındaki çalışmalar, özellikle 2000’li yıllardan sonra hız kazanmıştır. İlk olarak istatistik, bilgisayar mühendisliği ve endüstri mühendisliği bölümleri bünyesinde verilen dersler ve yapılan akademik çalışmalarla bu alan gelişmiştir. 2010’lu yıllardan itibaren dijitalleşme, sanayi 4.0 ve yapay zekâ uygulamalarının yaygınlaşmasıyla birlikte üniversitelerde veri bilimi, veri analitiği ve büyük veri odaklı lisans ve lisansüstü programlar açılmaya başlanmıştır. Günümüzde Türkiye’de birçok devlet ve vakıf üniversitesinde Veri Bilimi ve Analitiği bölümü ya da bu alana yönelik programlar yer almaktadır.

 Veri bilimi ve analitiği alanında çalışan kişiler; verileri anlamlandırarak kurumların doğru ve hızlı karar almasına katkı sağlar. Veri bilimciler ve veri analistleri; verileri analiz eder, modeller kurar, tahminler yapar ve bu sonuçları yöneticiler için anlaşılır hale getirir. Amaç; süreçleri iyileştirmek, riskleri azaltmak, fırsatları belirlemek ve geleceğe yönelik stratejik öngörüler sunmaktır.

 Bu alandan mezun olanlar; bilişim, finans, sağlık, üretim, enerji, e-ticaret, pazarlama, telekomünikasyon, danışmanlık, kamu kurumları ve akademi gibi birçok farklı sektörde çalışma imkânına sahiptir. Veri analisti, veri bilimci, iş zekâsı uzmanı, makine öğrenmesi mühendisi ve karar destek sistemleri uzmanı gibi pozisyonlarda görev alabilirler. Günümüzde verinin stratejik bir kaynak haline gelmesiyle birlikte veri bilimi ve analitiği, dijital dönüşümün merkezinde yer alan ve önemi giderek artan bir meslek alanı olmuştur. Kurumların rekabet gücünü artırması, sürdürülebilir büyüme sağlaması ve doğru kararlar alabilmesi açısından veri bilimi ve analitiği vazgeçilmez bir disiplin haline gelmiştir.